 | |
Përkthyesi si poet i fshehur Posted by genta on Tuesday, November 11 @ 03:49:30 EST (966 reads) Topic Albanian articles
| Mitet e një kulture kanë të regjistruara dhe të inkoduara dijen e
vertetë historike apo dhe dijen parahistorike të njerëzimit, dhe miti i
Zotit Hermes, si Zoti i përkthyesve, mund të jetë ilustrimi më i qartë
i kësaj. Sipas mitit grek, përkthyesi asht ai që çon mezazhet e Zotit –
Krijuesit – te vdektarët (lexuesit). Asht shkelës kufijsh, në kuptimin
e vërtetë të fjalës, sepse na bjen autorët e vendeve të tjera e të
kohnave të tjera tek lexuesi i një vendi të caktuem dhe i një kohe të
caktueme... Asht hajn, sepse dhe përkthyesi ma i ndershëm nuk e bjen
kurrë kuptimin e saktë në përkthim. Asht 99-sh, sepse i dredh dhe i
sperdredh kuptimet dhe nuancat e origjinalit.
| | (Read More... | 15180 bytes more | comments? | Score: 0) |
|
Shqipja në familjen e gjuhëve Posted by genta on Tuesday, November 11 @ 03:47:00 EST (713 reads) Topic Albanian articles
| Hidhet në qarkullim "Hyrje në Indoeuropianistikë", një vepër-traktat,
zanafillë e një doktrine të re. Dhe për Çabejn vlen të thuhet: "Ai po
gatitet të ketë një jetë të dytë, e cila do të gërshetohet
pashmangësisht me tonën".
| | (Read More... | 26234 bytes more | comments? | Score: 0) |
|
Bisedë për gjuhën shqipe Posted by genta on Tuesday, November 11 @ 03:44:00 EST (693 reads) Topic Albanian articles
| Gjuha jonë mban një vend qendror në mjedis të gjuhëve motra, dhe si
e tillë ka lidhje afrie të shumanshme. Problemi i vendit të shqipes në
rrethin gjuhësor indoeuropian ende nuk mund të thuhet se ka marrë një
zgjidhje përfundimtare
Dihet se gjuha është një nga elementet kryesore që përbëjnë
konceptin e një kombësie, të një nacionaliteti. Kështu edhe populli
shqiptar, sikundër ka historinë e tij, ashtu ka edhe gjuhën e vet, e
cila e dallon nga popujt e tjerë.
| | (Read More... | 17520 bytes more | comments? | Score: 0) |
|
Legjenda e heshtur dhe shperthyese Robert Shvarc Posted by genta on Tuesday, November 11 @ 03:38:10 EST (986 reads) Topic Albanian articles
| Kur afroheshe per ta takuar, tek ai gjithnje rrezatonte nje drite-hije.
Se, ne fakt, ai gjithnje heshtte ne legjenden e shpirtit te tij, e
ndersa ti mendoje se ai qendronte mosperfilles ndaj nje qarku rrethues
ku ndodhej, ai kishte vezhguar dhe kishte prekur me syte e tij te futur
ne dy gropeza te zgjuara..., gjithcka. Fliste shpejt dhe ndersa
kerkonte te qortonte sa edhe te pergezonte mbi ato qe tregonte, t'i
perkundeshe ne fjalet e tij per te kuptuar gabime, te meta, qe kishin
dhe do te kene gjithnje te bejne me punen dhe me persiatjen e nje
realiteti te shkuar, te tashem dhe te ardhshem, me nje njeri x dhe
medioker. Dhe e gjitha kjo e pare me vezhgimin e nje drite-hijeje, qe
ne auroren e vet kishte mbetur diku.
| | (Read More... | 7074 bytes more | comments? | Score: 0) |
|
Tkurrja e shqipes vazhdon Posted by genta on Tuesday, November 11 @ 03:36:03 EST (796 reads) Topic Albanian articles
| Teksti "Rrezikimi i gjuhes shqipe" ka karakter kerkimor-shkencor, i
perket fushes se studimeve sociolinguistike, por ka rendesi
multidisiplinare. Libri eshte rezultat i hulumtimeve sistematike,
shumevjecare, qe Haxhi Shabani beri gjate pergatitjes se tezes se
magjistratures, te cilen e mbrojti me sukses ne vitin 2006 ne
Universitetin e Prishtines. Anton Gojcaj Plot 452 vjet pas botimit te te ashtuquajturit "Meshari" te Dom Gjon
Buzukut - per te cilin shkencetaret supozojne se ka jetuar (vepruar)
diku jo larg Ulqinit, nga qyteti i lashte me histori 2500 vjecare, vjen
konstatimi alarmues se gjate decenieve te fundit, pra edhe ne ditet
tona, ne Ulqin dhe ne trevat e tjera te banuara nga shqiptaret ne Malin
e Zi - gjuha shqipe eshte e rrezikuar!
| | (Read More... | 13621 bytes more | comments? | Score: 0) |
|
''Tradhtia'' ndaj gjuhës shqipe Posted by genta on Tuesday, November 11 @ 03:32:32 EST (790 reads) Topic Albanian articles
| Tranzicioni i tejzgjatur shqiptar ka ndikuar jo vetëm në politikë,
ekonomi, karakter, por edhe në huazimet gjuhësore. Tendencat e huaja
gjithnjë kanë bërë vend në territorin shqiptar. Duke qenë një vend i
vogël, strategjik, gjithnjë të huajt kanë plaçkitur kulturë dhe kanë
lënë zakone të mbrapshta dhe një mënyrë të shprehuri, që thellë-thellë,
nuk u përket rrënjëve tona. Kosova ka jetuar gjithnjë nën represionin
serb dhe si e tillë, është munduar ta ruajë gjuhën e saj shqipe në
thelbin e saj, duke ruajtur të folurën më të kulluar që i përket
gegërishtes së vjetër. E tek të kujtohet fjala - shitore - të duket
shumë larg fjala - market - dhe një cungim i bukur i fjalëve krijon një
origjinalitet dhe bukuri gjuhe, nëse ne themi - domosdoshmëri -
kosovarët thonë -domosdoja-, përveç - përpos, fëmija - fëmiu, i arritur
- i përmbushur. Por sigurisht, një shqipeje të kulluar i janë kthyer
dhe shkrimtarët më të modës, si dhe kokat e arta të letërsisë, që kanë
qenë gjithnjë fanatikë ndaj përdorimit të gjuhës së tyre të mëmës, si
një gjest atdhetar dhe një detyrë për t‘ua transmetuar brezave të
mëvonshëm. Një pjesë e madhe artistësh të penës, ndërmjet tyre dhe të
rinjtë, i janë kthyer dialektit me shumë përkushtim. E nëse do citonim
një poezi të Ledia Dushit do kuptonim gjithë bukurinë e gegërishtes:
| | (Read More... | 13918 bytes more | comments? | Score: 0) |
|
Kur përkthente Kokona Posted by genta on Tuesday, November 11 @ 03:30:30 EST (910 reads) Topic Albanian articles
| Shënimet që përkthyesi i njohur ka lënë
për kohën kur shqipëronte poetët e njohur francezë, të përmbledhur
tashmë në librin "Lule të pavenitura" Në Korçën e
viteve ‘28-‘29, në një shtëpi përdhese, me një oborr të madh e të
bukur, shtruar me plloça ngjyrë hiri, zbukuruar anëve me gëlqere, çdo
të shtunë, Vedat Kokona, atëherë vetëm një djalosh, e kishte sjellë
"Parisin" në atë cep aq të ngrohtë të asaj shtëpie. Qyteti, i cili ende
sot vazhdon të jetë "një shtëpi e ngrohtë" për emra të njohur të
letrave, në atë kohë zgjonte te djaloshi aq i paqtë me fytyrë
shqiptari, ca ndjesi të pazakonta, që ia bënin orët në atë shtëpi aq të
dashura.
| | (Read More... | 17138 bytes more | comments? | Score: 0) |
|
Në indet e gjuhës dhe kombit Posted by genta on Tuesday, November 11 @ 03:28:29 EST (940 reads) Topic Albanian articles
| Mbi parimet metodologjike në veprën gjuhësore të Eqerem Çabejt
Eqerem Çabej,
njëri prej emrave më të shquar të gjuhësisë shqiptare të shekullit XX,
është padyshim një monument kulture me një vend të veçantë në panteonin
e saj, të cilit i përulemi sot me respekt e nderim. Shumëkush do t‘ia
kishte zili veprën e larmishme në fushë të etimologjisë, të fonetikës e
të gramatikës historike, të dialektologjisë historike, të studimit të
autorëve të vjetër, të shqipes së sotme standarde e të raportit të saj
me dialektet e deri te studimi i letërsisë e folklorit.
| | (Read More... | 20925 bytes more | comments? | Score: 0) |
|
Robert Shvarc, burri i përfytyrimeve Posted by genta on Monday, November 10 @ 11:46:51 EST (681 reads) Topic Albanian articles
| Ajo rrugicë e ngushtë, që të çon në një nga lagjet e rrugës "Ali Demi",
ku ka jetuar Robert Shvrac katër vjet më parë, dukej sikur e
reflektonte kudo humbjen. Njerëzit që jetonin shumë afër tij, do të
mësonin se përkthyesi i librave të tyre të preferuar kishte jetuar aq
afër tyre, vetëm atëherë kur afishet me portretin dhe emrin e tij do të
vendoseshin në cepa pallatesh, siç vendoseshin zakonisht. Robert
Shvarc, përkthyesi që nuk denjonte të qortonte sa herë që një botim i
ndonjë poezie të tij nuk kishte dalë ashtu siç duhet të gazetë, kishte
jetuar aty, në një apartament të thjeshtë, si pjesa më e madhe e
shqiptarëve të atyre viteve, dhe kishte mundur të ndiqte pasionin për
librat.
| | (Read More... | 8928 bytes more | comments? | Score: 0) |
|
Fishta: Gjuha nuk bëhet me dekrete Posted by genta on Monday, November 10 @ 11:07:59 EST (978 reads) Topic Albanian articles
| Si mund të ketë lëvizje letrare në Shqipëri? A mund të ketë kulturë
kombëtare një popull që konsiderohet të jetë më barbari dhe më i
prapambeturi në Evropë; që jeton në hajdutëri nëpër male të
paarritshme, apo ndër fusha moçalore edhe më të egra? Vetë gjuha,
thellësisht e zvetënuar dhe e përbërë pothuaj krejtësisht nga prurje të
huaja, nuk do të ishte asnjëherë në gjendje që të shërbente si mjet
qytetërimi…". Kështu e nis studimin mbi lëvizjen letrare në Shqipëri,
të mbajtur para shoqatës së letrarëve të Francës, Jacques Bourcart
(Zhak Bukart).
| | (Read More... | 16774 bytes more | comments? | Score: 0) |
|
| | |